Ktoś narysował Milę Schächter, po której zostały tylko 2 zdjęcia i informacja, że mieszkała z rodziną na Słomce. Ktoś spróbował wyobrazić sobie Salka Schmidta, szalejącego z kolegą Stasiem na hulajnodze po moście na Krupciówce. Kto inny - 6-letnią Dorkę, którą zapamiętał kolega z dzieciństwa, że na śmierć szła z lalką w ręce. Pojawiły się też krajobrazy naszego miasta, z wieżą kościoła i synagogą wyglądającą zza szkoły na wzgórzu. Stacja kolejowa. Grzbiety gór otaczających Mszanę Dolną. Okna domu Streimerów, w których oknach, w grudniu, widać było płomyki świec, zarówno na chanukiji, jak bożonarodzeniowej choince.

Za nami kolejne udane wydarzenie - warsztaty plastyczne na temat dwukulturowej, przedwojennej Mszany Dolnej, gdzie - wedle wspomnień Aleksandra Kalczyńskiego, czytanych podczas spotkania - zgodnie koegzystowały społeczności chrześcijańska i żydowska.

Zanim przystąpiliśmy do części praktycznej, wprowadzenie dotyczące sztuki pamięci, przedstawił prowadzący: psycholog, doktorant Szkoły Doktorskiej Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz uzdolniony artysta, Tomasz Krawczyk.

Kolejną inspiracją były archiwalna fotografie przedwojennej Mszany Dolnej oraz wspomnienia świadków pamięci, a także nieco poezji nawiązującej do dwukulturowości naszej tradycji.

Ogromnie cieszy nas liczny udział trzech pokoleń uczestników, zwłaszcza zaś kilku najmłodszych. Powstały naprawdę piękne, ciekawe prace, w różnych technikach - od szkiców ołówkiem po barwne akwarele.

Wzruszającym był fakt obecności na naszym spotkaniu Pana Krzysztofa Drożdża, potomka żydowskiej rodziny Steinerów z Dobrej, który - wychowany przez katolicką rodzinę Drożdżów, niedawno odkrył swe korzenie. Bardzo chcielibyśmy mu pomóc w odszukaniu śladów pamięci jego biologicznych przodków.

Spotkanie, które odbywało się w czasie trudnych rocznic: rzezi wołyńskiej, ludobójstwa w Srebrenicy, pogromów ludności żydowskiej przez ich polskich sąsiadów na Podlasiu, czy w Kielcach,  oraz w cieniu niedawnych skandali związanych z negowaniem przez skrajnych nacjonalistów, Zagłady - rozpoczęliśmy chwilą milczenia dla uczczenia Ofiar tych strasznych wydarzeń, protestu przeciwko zakłamywaniu historii i odradzaniu się wszelkiej nienawiści do drugiego człowieka czy narodu. Także zapalone świece niosły przesłania światła, pamięci, solidarności.

Zakończyliśmy - jak zawsze w piątek - dzieleniem się specjalnie na tę okazję upieczonymi chałkami, które nawet zostały nazwane "najlepszymi w mieście". Także ów gest łamania się chlebem, ma dla nas ogromne znaczenie.
 

Wydarzenie objęła Honorowym Patronatem Burmistrz Miasta, Agnieszka Orzeł.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: EtnoPolska. Edycja 2025 

Wydarzenie było transmitowane na naszym profilu FB, nagranie będzie wkrótce dostępne na naszym kanale YT @sztetlmszanadolna 

Na kolejne wydarzenie w Miejska Biblioteka w Mszanie Dolnej zapraszamy, w piątek 25.07.2025. Będzie to koncert pieśni Boba Dylana w wykonaniu Jakuba Antosza-Rekuckiego. Wcześniej jednak wyruszymy w podróż szlakiem dwukulturowej Małopolski, tym razem do Tarnowa i Dąbrowy Tarnowskiej. Wyjeżdżamy w niedzielę 20.07.2025. Zostało kilka wolnych miejsc - chętne osoby prosimy o pilny kontakt!